MENU
Contact
Zoeken
Binnen de fysiotherapie en revalidatie zijn er voortdurend ontwikkelingen die het herstelproces kunnen versnellen en verbeteren. Eén van die innovatieve methodes is Blood Flow Restriction training (BFR training). Deze trainingsvorm maakt het mogelijk om spierkracht en spiermassa op te bouwen met relatief lichte belasting. Dat is vooral waardevol in situaties waarin intensief trainen (nog) niet haalbaar is.
In deze blog leggen we uit wat BFR training precies inhoudt, wanneer het wordt toegepast en wat je ervan kunt verwachten binnen een behandeltraject.
BFR training is een trainingsmethode waarbij de bloedtoevoer naar een arm of been tijdelijk en gecontroleerd wordt beperkt. Dit gebeurt met behulp van een speciale band (ook wel cuff genoemd) die om het betreffende ledemaat wordt geplaatst.
Tijdens de training wordt deze band opgepompt tot een vooraf bepaalde druk. Hierdoor wordt de terugstroom van bloed gedeeltelijk belemmerd, terwijl de toevoer van zuurstofrijk bloed deels behouden blijft. Dit zorgt voor een unieke situatie in de spier: je traint met een lichte belasting, maar het lichaam ervaart dit als een intensieve inspanning. Het resultaat? Een krachtige trainingsprikkel zonder dat gewrichten zwaar belast worden.
Binnen de fysiotherapie wordt BFR altijd doelgericht ingezet. Tijdens de intake beoordeelt de fysiotherapeut, op basis van jouw klachten, doelen en lichamelijk onderzoek of deze trainingsvorm een geschikte aanvulling is binnen jouw behandelplan.
Normaal gesproken is een relatief hoge belasting nodig om spierkracht en spiermassa op te bouwen. Denk bijvoorbeeld aan krachttraining met zwaardere gewichten. In veel revalidatiesituaties is dat echter niet mogelijk.
Bij klachten zoals pijn, recente blessures, overbelasting, een operatie of beperkte belastbaarheid van een gewricht is intensief trainen vaak nog niet verantwoord of mogelijk. BFR training biedt in deze gevallen een uitkomst.
Door de tijdelijke beperking van de bloedtoevoer ontstaat er een zuurstoftekort in de spier. Tegelijkertijd hopen afvalstoffen zich sneller op. Dit zorgt ervoor dat de spier sneller vermoeid raakt en dat spiervezels eerder worden geactiveerd.
Het bijzondere is dat dit proces vergelijkbaar is met trainen op hoge intensiteit, terwijl je feitelijk met lichte gewichten of zelfs alleen je eigen lichaamsgewicht werkt. Dit betekent concreet:
Voor veel patiënten maakt dit het verschil tussen stagneren en vooruitgang boeken.
BFR training wordt met name ingezet in situaties waarin reguliere krachttraining tijdelijk niet mogelijk is. Dit zien we vaak terug in de revalidatie na een operatie.
Na een operatieve ingreep ontstaat er vaak snel spierverlies. Dit komt bijvoorbeeld door:
In deze fase is het meestal nog niet verantwoord om zwaar te trainen. Toch is het belangrijk om de spier zoveel mogelijk actief te houden.
Dankzij BFR kan er al in een vroeg stadium een effectieve trainingsprikkel worden gegeven. Dit helpt om spiermassa beter te behouden en draagt bij aan een sneller en efficiënter herstel.
Ook in latere fases van revalidatie kan BFR training van meerwaarde zijn. Soms ontstaat er een situatie waarin de spier sterker moet worden maar het gewricht nog niet voldoende belastbaar is. Hierdoor kan de progressie vertragen of zelfs stilvallen.
BFR training kan in deze fase net dat extra zetje geven. Door met lage belasting tóch een hoge trainingsprikkel te creëren, kan de spier verder worden getraind zonder dat klachten toenemen.
Wanneer pijn een beperkende factor is, vermijden mensen vaak intensieve belasting. Dit kan op de lange termijn juist leiden tot spierzwakte en verminderde belastbaarheid.
BFR maakt het mogelijk om binnen de pijngrens te trainen, terwijl er toch gewerkt wordt aan kracht en spieropbouw.
Een BFR training wordt altijd begeleid door een fysiotherapeut en afgestemd op jouw persoonlijke situatie.
Stap 1: meten en instellen
Voordat de training start, wordt eerst bepaald welke druk geschikt is voor jou. Dit gebeurt door middel van een meting, waarbij gekeken wordt naar factoren zoals:
Op basis hiervan wordt de cuff ingesteld op een veilige en effectieve druk.
Stap 2: uitvoeren van oefeningen
Tijdens de training voer je oefeningen uit met:
Denk bijvoorbeeld aan:
Door de beperkte bloedtoevoer voelen deze oefeningen zwaarder aan dan je gewend bent. Het is normaal dat je een drukkend of vermoeid gevoel in de spier ervaart.
Stap 3: herstel na de training
Na afloop van de training kan de spier:
Dit is een normale reactie en verdwijnt meestal binnen 24 tot 48 uur. De fysiotherapeut evalueert regelmatig hoe je lichaam reageert op de training en past het programma indien nodig aan.
De frequentie van BFR training hangt af van jouw doel en de fase van revalidatie. In de meeste gevallen wordt BFR 1 tot 2 keer per week toegepast. Na enkele sessies wordt het effect geëvalueerd. Hierbij wordt gekeken naar:
Belangrijk om te weten is dat BFR een tijdelijke trainingsvorm is. Zodra het gewricht voldoende belastbaar is, wordt overgestapt naar reguliere krachttraining. Deze blijft namelijk de meest effectieve manier om spierkracht op lange termijn op te bouwen.
BFR is dus geen vervanging, maar een waardevolle aanvulling binnen een specifiek deel van het herstelproces.
Een veelgestelde vraag is of het tijdelijk beperken van de bloedtoevoer wel veilig is. Het korte antwoord: ja, mits het op de juiste manier wordt toegepast. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat BFR training veilig is binnen een professionele setting zoals de fysiotherapie.
Voorafgaand aan de behandeling bespreekt de fysiotherapeut mogelijke contra-indicaties, zoals:
Op basis hiervan wordt bepaald of BFR in jouw situatie geschikt is.
Daarnaast wordt:
Deze werkwijze zorgt ervoor dat de training veilig blijft en goed aansluit bij jouw belastbaarheid.
Voor fysiotherapie, en dus ook voor BFR training, is een verwijzing van de huisarts of specialist niet noodzakelijk. Je kunt direct een afspraak maken bij de praktijk. Uiteraard is een verwijzing wel mogelijk, bijvoorbeeld wanneer je al onder behandeling bent bij een medisch specialist.
BFR training maakt onderdeel uit van een reguliere, fysiotherapeutische behandeling. Dit betekent dat de kosten meestal vallen onder de fysiotherapievergoeding van je zorgverzekering.
Wanneer je aanvullend verzekerd bent voor fysiotherapie wordt de behandeling (inclusief BFR training) doorgaans vergoed. De exacte vergoeding hangt af van je zorgverzekeraar en je aanvullende pakket. Heb je geen of onvoldoende aanvullende verzekering? Dan kunnen de kosten (deels) voor eigen rekening zijn. Het is daarom altijd verstandig om vooraf je polisvoorwaarden te controleren of contact op te nemen met je zorgverzekeraar.
BFR training is een innovatieve en effectieve manier om spierkracht op te bouwen met minimale belasting. Vooral binnen de revalidatie biedt deze methode grote voordelen, omdat het mogelijk maakt om al in een vroeg stadium gericht te trainen.
Of het nu gaat om herstel na een operatie, het doorbreken van een stagnatie of trainen met pijnklachten: BFR kan een waardevolle toevoeging zijn binnen jouw behandeltraject.
Ben je benieuwd of BFR training geschikt is voor jouw situatie? Neem gerust contact op of plan een intakegesprek. Samen kijken we naar de beste aanpak voor jouw herstel.
Wil jij geholpen worden?
Heb jij klachten rondom beweging en houding en wil je snel advies hoe je je klachten vermindert? Binnen 24 uur (op werkdagen) heb je een adviesgesprek via video met één van onze topfysiotherapeuten. Ook jij wordt geholpen met de kennis en adviezen waar topsporters bij ons gebruik van maken. Het maakt niet uit of wel je wel of geen sporter bent. Iedereen kan bij ons terecht voor de juiste weg naar herstel.
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van onze nieuwste ontwikkelingen.
